Wie in het Rijksmuseum voor De Staalmeesters gaat staan, loopt een werkoverleg binnen. Rembrandt schilderde het doek in 1662: de waardijns van het Amsterdamse lakenbereidersgilde, de mannen die de kwaliteit van het laken moesten keuren, met hun knecht bijeen rond een tafel waarop een Perzisch kleed ligt en het stalenboek openligt. Het museum legt uit hoe hij het tafereel tot leven bracht. Hij deed alsof de heren even opkeken van hun werk, gestoord door onze binnenkomst. Die binnenkomende bezoeker zijn wij.
De staalmeesters bestelden een portret van zichzelf aan hun werktafel, voor de zaal van hun eigen gilde, de Staalhof aan de Staalstraat. Ik lees in dat portret dat de werkplek hoort bij het beeld van wie er beslist. De wereld koopt haar kantoormeubilair grotendeels in andere landen; aan Italië vraagt ze de kamer van wie beslist, en het directiebureau dat daarin staat.
In de Nederlandse invoer is Italië een bescheiden leverancier
De douane laat daar weinig twijfel over. Volgens UN Comtrade voerde Nederland in 2023 voor 80,0 miljoen dollar aan houten kantoormeubilair in. Polen leverde daarvan 24,4 miljoen, Duitsland 19,7 miljoen, Litouwen 4,2 miljoen; Italië volgde als vierde met 3,8 miljoen. Bij metalen kantoormeubilair, met een invoer van 124,7 miljoen dollar, staat Italië met 5,7 miljoen op de zevende plaats, na Duitsland, China, België, het Verenigd Koninkrijk, Turkije en Polen. Op basis van de cijfers van 2023 komt Italië volgens onze berekening uit op ongeveer 4,8 procent van het houten en 4,6 procent van het metalen kantoormeubilair dat Nederland invoert, terwijl Polen en Duitsland samen goed zijn voor 55 procent van het hout. Die twee douanecodes gaan over kantoormeubelen van hout en van metaal; stoelen en meubels van andere materialen vallen erbuiten.
Ook op wereldschaal is Italië geen koploper. Onder de landen die in 2023 het meeste houten kantoormeubilair uitvoerden, staat het vijfde, achter China, Canada, Polen en Vietnam; bij metaal vierde, na China, Canada en Duitsland.
Via lamercanti.nl gaat de helft van de vragen over een bureau
Onze eigen cijfers zijn kleiner en zeggen iets anders. Van de aanvragen die sinds 2017 via het formulier op lamercanti.nl binnenkwamen, zijn er 122 in onze analyse meegenomen, de aanvragen die aan een productcategorie te koppelen waren. Precies de helft ging over een bureau, 18,9 procent over een directiebureau; van de vragen over een bureau betrof dus bijna vier op de tien een directiebureau. Op lamercanti.us lag het aandeel directiebureaus op 72,5 procent. Hier weegt het directiebureau duidelijk minder zwaar dan op lamercanti.us. De andere helft van wat via lamercanti.nl gevraagd werd, ging over andere dingen dan een bureau, en hoe die helft verdeeld is, houdt onze analyse per site niet bij.
Tel ik alle aanvragen uit het buitenland op onze sites bij elkaar, dan komt één productpagina vaker terug dan alle andere: 789 keer, 11,8 procent van de hele buitenlandse vraag, en het is de pagina van Jera van Las Mobili. Dat getal vertelt op welke pagina iemand besloot ons te schrijven. Hoe hij daar was gekomen, staat er niet in.
Twee regels om naast elkaar te leggen
Nederlandse invoer houten kantoormeubilair 2023
Italië 4,8% (4e), Polen + Duitsland 55% (onze berekening, UN Comtrade).
Aanvragen via lamercanti.nl 2017-2026 (122 in onze analyse)
50% bureau, 18,9% directiebureau.
Een kamer spreekt ook zonder bewoner
Onafhankelijke waarnemers die alleen een kantoor te zien kregen, vormden vergelijkbare en tot op zekere hoogte juiste indrukken van de persoon die er werkte, en ze steunden daarbij op betrouwbare aanwijzingen in de ruimte zelf. Dat is de uitkomst van A room with a cue, het onderzoek dat Samuel Gosling en drie collega's in 2002 publiceerden in het Journal of Personality and Social Psychology; de waarnemers hadden de bewoners van de kantoren en slaapkamers nooit ontmoet. De bezoeker die Rembrandt ons laat spelen, lijkt op zo'n waarnemer, met één verschil: bij Gosling was de bewoner afwezig en sprak alleen de kamer.
Daar zit het voordeel voor wie aan het bureau werkt. Ook wanneer u zelf nog in een ander overleg zit, heeft de kamer zich al voorgesteld, en de ene bezoeker leest haar op een vergelijkbare manier als de volgende. Rembrandt laat de staalmeesters aan hun werktafel opkijken voor wie binnenkomt: in zijn beeld liggen werk en ontvangst aan hetzelfde blad. Een directiebureau moet diezelfde twee dingen aankunnen, het geconcentreerde werk alleen en het gesprek met wie tegenover u plaatsneemt.
Italië gaf de kamer als portret een naam
In Urbino, in het Palazzo Ducale, staat nog een studiolo van Federico da Montefeltro. Een ander, dat hij rond 1478-1482 voor zijn paleis in Gubbio liet maken, is sinds 1939 in het Metropolitan Museum in New York te zien: notenhout, beukenhout, palissander, eikenhout en hout van fruitbomen, naar een ontwerp van Francesco di Giorgio Martini en uitgevoerd in de werkplaats van Giuliano da Maiano. Het woord is Italiaans. In de loop van de vijftiende eeuw werd in veel huizen en paleizen van de Renaissance een vertrek ingericht voor studie en bezinning, en wie zo'n kamer had, maakte daarmee aanspraak op kennis en beschaving; zo staat het in een lesmateriaal over de Renaissance, gemaakt met de National Gallery of Art in Washington. Daar komt volgens mij vandaan wat een directiebureau uit Italië meebrengt: de gewoonte om de werkkamer te behandelen als een uitspraak over wie er werkt.
Wat op uw blad ligt, is uw stalenboek
Wij zijn geen fabrikant; wat u bij ons kiest, halen we bij makers die we kennen en zetten we neer in uw kamer. Aan wie tussen de directiebureaus kiest, stel ik een vraag die ik aan het doek ontleen. Bij de staalmeesters ligt het stalenboek opengeslagen op tafel, tussen de mannen die de kwaliteit van het laken moesten keuren. Wat zou dat op uw blad zijn: een dossier, een tekening, een monster, een scherm? Kies het bureau daarna zo dat juist dat ene ding ruimte krijgt en in het licht ligt, en laat de rest van het blad rustig. Wie eerst de vier families naast elkaar wil zien, leest in ons eerdere stuk over directiebureau kiezen hoe modern, design, eigentijds en klassiek van elkaar verschillen. Het voordeel is voor u als eerste: u werkt aan een blad dat laat zien waar het om gaat, en uw bezoeker ziet het ook.
De staalmeesters kozen hun schilder en hun zaal; Rembrandt koos het ogenblik waarop de bezoeker binnenkomt.
Snelle antwoorden
Wat is er te zien op De Staalmeesters van Rembrandt?
Het doek uit 1662, in het Rijksmuseum, toont de vijf waardijns van het Amsterdamse lakenbereidersgilde met hun knecht rond een tafel met een Perzisch kleed en het opengeslagen stalenboek. Rembrandt schilderde het alsof de mannen opkeken van hun werk omdat de kijker binnenkomt.
Uit welke landen voert Nederland houten kantoormeubilair in?
Volgens UN Comtrade kwam in 2023 55 procent van het ingevoerde houten kantoormeubilair uit Polen en Duitsland (onze berekening). Italië was vierde met 4,8 procent van het hout en zevende met 4,6 procent van het metaal.
Hoeveel aanvragen via lamercanti.nl gaan over een directiebureau?
Van de 122 aanvragen via lamercanti.nl sinds 2017 die aan een productcategorie te koppelen waren, ging 18,9 procent over een directiebureau en de helft over een bureau.
Waar komt het idee van de werkkamer als portret vandaan?
Uit het Italiaanse studiolo: in de vijftiende eeuw maakte wie zo'n studeerkamer had daarmee aanspraak op kennis en beschaving. Het studiolo dat Federico da Montefeltro voor Gubbio liet maken, staat sinds 1939 in het Metropolitan Museum.
Leidt een bezoeker echt iets af uit een kantoor?
Ja. In het onderzoek van Gosling en collega's uit 2002 vormden waarnemers die de bewoner niet kenden, alleen op basis van de ruimte, vergelijkbare en tot op zekere hoogte juiste indrukken van die persoon.